مقدمه: استفاده از Computed Tomography scan (CT scan) آنژیوگرافی عروق کرونری، به عنوان یک روش تصویربرداری برای ارزیابی غیرتهاجمی بیماری های عروق کرونری در حال افزایش است و به همین دلیل، دز قابل توجهی از آزمون های CT scan را به خود اختصاص می دهد. آگاهی از پارامترهای مختلف برای تخمین دز، نقش مهمی در افزایش درک از تابش گیری بیماران و در نتیجه، کمک به کاهش دز دارد. به این منظور، در این مطالعه، شاخص وزنی دز CT scan (Weighted Computed Tomography dose index یا CTDIW) برای آزمون CT scan آنژیوگرافی عروق کرونری در مراکز پزشکی اصفهان اندازه گیری شد.روش ها: با استفاده از اتاقک یونیزاسیون Piranha و فانتوم تنه آکریلیک با اعمال کیلوولت، میلی آمپر ثانیه، ضخامت مقطع و عامل پیچی که به طور معمول در مراکز استفاده می شود، مقادیر CTDIW برای آزمون CT scan آنژیوگرافی عروق کرونری در بیمارستان سینا و مرکز آموزشی-درمانی الزهرای (س) اصفهان، اندازه گیری شد.یافته ها: مقدار متوسط CTDIW مربوط به آزمون CT scan آنژیوگرافی عروق کرونری برای اسکن های معمول در بیمارستان سینا و مرکز آموزشی- درمانی الزهرای (س) اصفهان به ترتیب 6.22±1.29 و 5.29±0.84 (P=0.860) و در حالت کلسیم اسکورینگ (Calcium scoring) برای دو مرکز پیش گفته به ترتیب 0.46±0.19 و 2.35±0.61 محاسبه شد (P=0.007).نتیجه گیری: در این مطالعه، مقادیر متوسط CTDIW مربوط به آزمون CT scan آنژیوگرافی عروق کرونری اختلاف معنی داری نداشتند. در حالی که این مقادیر در حالت کلسیم اسکورینگ در دو مرکز اختلاف قابل توجهی داشتند. همچنین، مقادیر محاسبه شده در مقایسه با مطالعات دیگر به طور قابل توجهی کمتر بود. با توجه به این که مقادیر دز به دست آمده بسیار به شرایط تابش و شیوه نامه ی اجرایی وابسته است، بنابراین آموزش و دقت کارشناسان در به کارگیری شرایط تابش و شیوه نامه ی مناسب، باعث کاهش دز و حفاظت پرتویی بیمار می شود.

زمینه و هدف: هدف از این مطالعه تعیین توانایی تشخیصی Cone beam Computed Tomography، در ارزیابی تحلیل خارجی ریشه بود.روش بررسی: در 60 دندان انسیزور فک پایین کشیده شده، تحلیل خارجی ریشه در اندازه ها و در مکان های مختلف بازسازی شد. نقایص ایجاد شده در سه اندازه کوچک (0.3 mm* 0.6 mm)، متوسط (0.6 mm*1.2 mm) و بزرگ (0.9 mm*1.8 mm) در یک سوم های سرویکال، میانی و اپیکال ریشه ایجاد شدند. دندان ها به گروه های تصادفی تقسیم و در مخلوط آکریل و استخوان پودر شده جمجمه خشک گوسفند مانت شدند. سپس از بلوک های آکریلی اسکن های CBCT و تصاویر PSP تهیه شد و در مجموع 180 یک سوم ریشه توسط دو مشاهده کننده که در جریان کار نبودند، مورد ارزیابی قرار گرفت.یافته ها :در تشخیص نقایص تحلیل ریشه 89 درصد و ویژگی آن CBCT آنالیز داده ها نشان داد که حساسیت در تشخیص نقایص در ناحیه مدیال و کمترین میزان حساسیت آن در 99 درصد CBCT بود. بیشترین حساسیت ناحیه اپیکال بود. درصد نقایص با اندازه کوچک تشخیص داده شده 80 درصد بود.نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که CBCT یک روش بسیار خوب برای بررسی تحلیل خارجی ریشه با حساسیت بالا و ویژگی عالی است.CBCT قادر است ضایعاتی به کوچکی 0.3 mm را شناسایی کند.

سابقه و هدف داشتن نقاط آناتومیکی صحیح و اندازه ابعاد پدیکل برای به حداقل رساندن عوارض نورولوژیکی لازم است. در حال حاضر استاندارد طلایی برای فیوژن داخل ستون فقرات استفاده از پیچ پدیکل می باشد. در این روش بایستی پیچ پدیکل در محل ایده ال خود قرار داد. با توجه به اهمیت این موضوع، این مطالعه به منظور تعیین ابعاد پدیکل راست و چپ بوسیله دستگاه سی تی اسکن در سه نمای اگزیال، کرونال و ساژیتال بر اساس جنسیت در در قوم فارس انجام شد. مواد و روش ها این مطالعه ای مقطعی بر روی 40 نفر (20 زن و 20 مرد 18-45ساله) از گروه قومی فارس بومی انجام شد. متوسط قد برای مردان بین 165 تا 180 سانتی متر و برای زنان بین 165 تا 175 سانتیمتر در نظر گرفته شد. مهره هایی سالم در افرادی که با نشانه درد در ستون فقرات یا تروما به بخش سی تی اسکن مراجعه کردند، انتخاب شدند. تعیین اندازه ارتفاع، طول و عرض پدیکل راست و چپ مهره های کمری از نمای آگزیال، کرونال و ساژیتال در برش های 1/5 میلیمتری توسط دستگاه سی تی اسکن انجام و بررسی شد. یافته ها میانگین و انحراف معیار ارتفاع (0/141± 1/458)، عرض (0/173± 0/788) و طول (0/195± 1/248) پدیکل مردان براساس میلیمتر نسبت به میانگین و انحراف معیار ارتفاع (0/14± 1/268)، عرض (0/148± 0/618)و طول (0/174± 1/08)در زنان به صورت معنی داری بیشتر بود(0/05p<). نتیجه گیری نتایج این مطالعه نشان داد که جنسیت بر ابعاد پدیکل مهره های کمری موثر می باشد.

مقدمه: کانال فک پایین یک ساختار آناتومیک قابل توجه در حیطه ی دندان پزشکی ایمپلنت است و توموگرافی کامپیوتری با پرتو مخروطی CBCT (Cone beam Computed Tomography) یک روش تشخیصی مهم در دندان پزشکی است. هدف از این تحقیق ارزیابی فراوانی تنوعات آناتومیکی کانال مندیبولار مشاهده شده در تصاویر CBCT بود. مواد و روش ها: این مطالعه ی توصیفی-تحلیلی شامل ارزیابی 384 کانال آلویلار تحتانی در 192 بیمار بود که برای گرفتن سی تی اسکن با اشعه ی مخروطی به بخش رادیولوژی دانشگاه آزاد اصفهان واحد اصفهان (خوراسگان) در سال 1396 ارجاع داده شده بودند. رادیوگرافی ها برای ارزیابی فراوانی تنوعات مختلف کانال مندیبولار چپ و راست به تفکیک جنسیت از نظر موقعیت فوقانی-تحتانی، موقعیت باکولینگوالی و شکل مسیر کلی کانال بررسی گردید. فراوانی و تیپ های مختلف کانال های دو شاخه ی مندیبل موجود نیز بررسی شد. داده ها توسط آزمون های آماری Chi Square، independent T Test، paired T-test تحلیل شدند (0/05 >p value). یافته ها: کانال مندیبل به صورت 2/1 درصد موقعیت پایینی، 11/9 درصد موقعیت بالایی و 86 درصد موقعیت حد واسط بود. بین موقعیت کانال مندیبل با جنسیت رابطه ی معنی داری وجود داشت (0/004 p value =). شیوع کانال دو شاخه 14/8 درصد گزارش گردید. بین شکل مسیر کلی کانال با جنسیت رابطه ی معنی داری وجود نداشت. بین میانگین فاصله ی کانال مندیبولار تا کورتکس باکال در دو ناحیه ی مولر و راموس با جنسیت افراد و سمت کانال مورد بررسی تفاوت معنی داری وجود نداشت (0/05

مقدمه هدف: سوراخ چانه ای به عنوان بخشی از فک پایین که دارای دسته جات عصبی و عروق خونی می باشد، دارای اهمیت بیولوژیک خاصی است. بررسی پیش از جراحی تصاویر بدست آمده از سی تی اسکن با باریکه مخروطی (Cone Beam Computed Tomography; CBCT) می تواند در پیشگیری از بروز صدمات احتمالی به سوراخ چانه ای و ساختارهای همراه موثر باشد. لذا این مطالعه در نظر دارد موقعیت آناتومیک و شکل هندسی دهانه سوراخ چانه ایدر تصاویر CBCT را مورد بررسی قرار دهد.روش کار: در این مطالعه توصیفی تعداد 85 تصویرCBCT اخذ شده از بیماران (توسط دستگاههای Planmeca promax 3D و New Tom) مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی یا مراکز خصوصی شهر همدان مورد بررسی قرار گرفت. تصاویر مورد مطالعه شامل موارد بدون سابقه کشیدن دندانهای پرمولر اول و پرمولر دوم در هر دو سمت راست و چپ بود که از نظر شکل هندسی دهانه سوراخ چانه ای، زاویه کانال منتهی به سوراخ چانه ای نسبت به پلیت باکال فک پایین، فاصله بردر تحتانی سوراخ چانه ای تا بردر تحتانی فک پایین، موقعیت سوراخ چانه ای نسبت به ریشه دندانهای مجاور و میزان شیوع سوراخ فرعی سوراخ چانه ای بررسی شدند.نتایج: میانگین زاویه کانال منتهی به سوراخ چانه ای سمت راست در مردان و زنان به ترتیب 130.1 و 123.3 درجه و سمت چپ در مردان و زنان به ترتیب 133.7 و 123.8 درجه محاسبه شد. میانگین فاصله بردر تحتانی سوراخ چانه ای تا بردر تحتانی فک پایین سمت راست در مردان و زنان به ترتیب 13.3 و 12.4 میلیمتر و سمت چپ در مردان و زنان به ترتیب 13.6 و 12.7 میلی متر تعیین شد. همچنین ارتباط معنی دار آماری بین جنس و زاویه کانال منتهی به سوراخ چانه ای نسبت به پلیت باکال مشاهده شد.نتیجه نهایی: با توجه به تنوع، موقعیت و شکل سوراخ چانه ای، زاویه کانال منتهی به سوراخ چانه ای نسبت به پلیت باکال و وجود سوراخ فرعی سوراخ چانه ای، بررسی تصاویرCBCT  پیش از قرار دادن ایمپلنت ضروری می باشد.

زمینه و هدف: بیماری سینوس های پارانازل از شایع ترین مشکلات بیماران مراجعه کننده به پزشکان متخصص گوش و حلق و بینی می باشد. برای تشخیص صحیح نوع بیماری و تعیین محل دقیق آن علاوه بر معاینات بالینی به تصویربرداری مناسب نیازمندیم. همچنین تصویربرداری از سینوس های پارانازال برای جراحی این ناحیه نیز مورد نیاز می باشد. از میان روش های تصویربرداری رایج، توموگرافی کامپیوتری (CT) تکنیک انتخابی است که دارای مشکلات بسیاری می باشد. مهم ترین آن ها دریافت دوز بالای اشعه توسط بیمار می باشد. هدف این مطالعه مقایسه مدالیته جدید Cone Beam Volumetric Tomography (CBVT) یاCone Beam Computed Tomography ، یا Convsntional CT در ارزیابی مشکلات این ناحیه می باشد.روش بررسی: این تحقیق از نوع توصیفی – تحلیلی بود. از 40 بیمار مراجعه کننده به بخش گوش و حلق بینی بیمارستان امیر اعلم دانشگاه علوم پزشکی تهران که کاندید عمل جراحی اندوسکوپی سینوس FESS بودند، تصویربرداری Coronal CT و توموگرافی سه بعدی با اشعه مخروطی به عمل آمد. تصاویر CT توسط متخصص رادیولوژِی پزشکی و تصاویر توموگرافی سه بعدی با اشعه مخروطی متخصص رادیولوژی فک و صورت مشاهده و ثبت شد. متخصص گوش و حلق و بینی در حین جراحی مشاهدات خود را ثبت و اطلاعات آنالیز شد.یافته ها: در هیچ کدام از سینوس های پارانازال و در هیچ یک از مشکلات مورد بررسی، توموگرافی کامپیوتری و توموگرافی سه بعدی با اشعه مخروطی تفاوت معنی داری نداشتند (p>0.05).نتیجه گیری: توموگرافی سه بعدی با اشعه مخروطی و توموگرافی کامپیوتری در ارزیابی سینوس های پارانازال تفاوتی نداشتند و با توجه به مزایای CBVT نسبت بهCT  برای تصویربرداری این نواحی قبل از جراحی پیشنهاد می شود.

زمینه و هدف: ناحیه قدامی فک پایین محل انجام بسیاری از اعمال جراحی فک و دندان است. از طرفی این ناحیه محل شاخه ثنایایی عصب آلوئولار تحتانی است. این مطالعه به منظور تعیین میزان رویت و پیشروی شاخه ثنایایی عصب آلوئولار تحتانی در تصاویر CBCT (Cone Beam Computed Tomography) انجام شدروش بررسی: در این مطالعه توصیفی تحلیلی 105 تصویر CBCT از نظر وجود یا عدم وجود شاخه ثنایایی و میزان پیشروی عصب آلوئولار تحتانی بررسی شدند.یافته ها: در 83 تصویر (79%) پیشروی شاخه ثنایایی عصب آلوئولار تحتانی دیده شد و از این تعداد 15 مورد (18.07%) پیشروی یک طرفه و 68 مورد (78.31%) پیشروی دو طرفه داشتند. پیشروی کانال ثنایایی عصب آلوئولار تحتانی در 49 تصویر (59%) تا دندان سانترال، 22 مورد (26.5%) تا دندان لترال و در 12 تصویر (14.5%) تا دندان کانین بود. بین جنسیت با پیشروی و رویت شاخه ثنایایی عصب آلوئولار تحتانی ارتباط آماری معنی داری یافت نشد. همچنین پیشروی شاخه ثنایایی عصب آلوئولار تحتانی با سن افراد ارتباط آماری معنی داری نشان نداد.نتیجه گیری: با توجه به رویت درصد بالایی از شاخه ثنایایی عصب آلوئولار تحتانی و تعیین میزان پیشروی آن در تصاویر CBCT، می توان از این روش برای ارزیابی دقیق ناحیه قدامی فک پایین استفاده نمود.

مقدمه و هدف: دندان های کانین ماگزیلا نقش مهمی در زیبایی و فانکشن دارند. درمان بیماران با کانین نهفته ماگزیلا نسبت به سایر بیماران ارتودنسی دشوارتر بوده و نیاز به صرف زمان بیشتری دارد. هدف از این مطالعه تعیین شاخص دشواری درمان ارتودنسی دندان کانین نهفته ماگزیلا در توموگرافی کامپیوتری با اشعه مخروطی ((CBCT بر اساس نظر متخصصین ارتودنسی می باشد.روش کار: در این مطالعه مقطعی، نه فاکتور موثر بر سختی درمان در 36 CBCT بیمار با 50 کانین نهفته با استفاده از برنامه Dolphin 3D اندازه گیری شد. نه تصویر به دست آمده از بیماران به همراه اندازه گیری های انجام شده بر روی وب سایت طراحی شده به این منظور قرار داده شد. از 10 ارتودنتیست خواسته شد که سختی رویش کانین نهفته را از 1 تا 10 درجه بندی کنند. همچنین از آنها خواسته شد که میزان تاثیر هر یک از متغیرها در درمان را نیز از 1 تا 5 ارزیابی کنند. رگرسیون خطی با اثرات تصادفی در مرحله اکتشافی و رگرسیون خطی ساده در مرحله ایجاد مدل مورد استفاده قرار گرفت.نتایج: میانگین سن بیماران 5.8±19.08 سال و میانگین تجربه کلینیکی متخصصین 12.02±22.7 سال بود. سه متغیر در مرحله اکتشافی و 2 متغیر در مرحله ایجاد مدل حذف شدند. فاصله عمودی تا پلن اکلوزال (P=0.000)، همپوشانی در نمای فرونتال (P=0.000)، زاویه با پلن اکلوزال (P=0.029)،(P=0.000) Dilaceration و چرخش(P=0.029)  رابطه معنی داری با شاخص دشواری درمان داشتند.نتیجه نهایی: سختی درمان کانین نهفته ماگزیلا می تواند به صورت کمی با اندازه گیری متغیرها از روی تصاویر CBCT اندازه گیری شود.